Moliere – Kibarlık Budalası

Kibarlık Budalası Kitap Kapağı Kibarlık Budalası
Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi
Moliere
İş Bankası Kültür Yayınları
136

Molière [Jean-Baptiste Poquelin] (1622-1673): Clermont Koleji'nde Latin ve Yunan dili ve edebiyatı dersleri aldı. Hukuk öğrenimi gördü, 1641'de kabul edildiği barodan ayrıldı. Zamanını ve dehasını tiyatroya adadı. Ölene dek, yani otuz yıl boyunca tiyatro eserleri yazdı, yönetti ve temsillerde rol aldı. Klasik Fransız komedyasının kurucusu olarak kabul edilmesini sağlayan bir gelenek yaratmayı başardı. IV.Mehmet'in elçisi olarak Paris'e gelen ve görkemli bir törenle karşılanan Süleyman Ağa Fransız sarayının ihtişamına beklenen ilgiyi göstermeyince, XIV. Louis bu ilgisizliğin intikamını almak için Molière'e oyun sipariş eder. Ortaya gülünç bir Türk balesiyle sonlanan eğlenceli bir hiciv çıkar. Burjuva Mösyö Jourdain'in asilzade olma yolundaki umutsuz ve gülünç mücadelesini anlatan, XIV. Louis'nin en çok güldüğü Molière oyunu unvanını kazanan Kibarlık Budalası ilk kez 14 Ekim 1670'te Chambord'da, aynı yıl 28 Kasım'da ise, sarayda kralın huzurunda oynanmıştır.

Aleksandr Ostrovski – Bu Hesapta Yoktu

Bu Hesapta Yoktu Kitap Kapağı Bu Hesapta Yoktu
Aleksandr Ostrovski
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları

Moskova’daki “Maly Theatre” (Küçük Tiyatro) “Ostrovski’nin Evi” diye bilinir. Aleksandr Nikolayeviç Ostrovki (1823-1886) on dokuzuncu yüzyılın ortalarında Rus tiyatrosuna damgasını vuran adamdır. Bugün hâlâ ülkesindeki tiyatroların dağarında yer almakla kalmaz; sınırları çoktan asan oyunları tiyatro dünyasının baskentlerinde tekrar tekrar oynanır. İlk önemli oyunu “İflas Bayrağı”nı yazıncaya kadar mahkemelerde dolanıp durdu. Gel gelelim avukatlık yılları daha çok oyunları için malzeme toplamasına yaradı. Daha sonra “Aile İçinde Kalsın” adıyla da bilinen bu oyun dalavereci tüccar sınıfının yasamını realist çizgilerle çiziyordu.

Patrick Süskind – Kontrbas

Kontrbas Kitap Kapağı Kontrbas
Patrick Süskind
Can Yayınları
68

Koku adlı romanı çoktan kült bir eser haline gelen Patrick Süskind, bu defa notaların dünyasına girmiş: Bir kontrbasçının öyküsünü, ses tonu giderek yükselen bir monolog biçiminde anlatıyor.

Kontrbas, cüssesiyle doğru orantılı olarak, müzisyenin evinde ve yaşamında büyük bir yer işgal ediyor. Kontrbas, müzisyenimizin hem dostu hem düşmanı; ondan kopamıyor ama onunla da olmuyor. Bu iri, hantal aletin altında eziliyor adeta. Önceleri, kontrbassız bir orkestranın düşünülemeyeceğini belirterek onu yüceltirken, monolog ilerledikçe, kontrbasa duyduğu nefret açığa çıkıyor. Ona göre bu enstrüman hep arka planda kalmaya mahkûm, bu nedenle çalanı da arka planda bırakıyor.

Süskind'in, sanatsal yaratıcılık ile memuriyet kalıpları arasındaki çelişki, hayatı cehenneme çeviren “ne onunla ne onsuz” sevgililer gibi konuları incelikle işlediği Kontrbas, ironik, sürükleyici bir kitap.

Albert Camus – Ecinniler

Ecinniler Kitap Kapağı Ecinniler
Albert Camus
Can Yayınları
164

Albert Camus, varoluşçuluk hümanizmi'nin ilginç bir örneği olan Ecinniler'de, kendi varoluşçuluk anlayışının siyasal, felsefi ve etik sınırlarını zorlamakta; Sisyphos Söylencesi ve Başkaldıran İnsan gibi en etkili ve önemli yapıtlarında ele aldığı varoluş sorunsalını Dostoyevski'nin yaşadığı olaylar dünyası içinde vermektedir.

Euripides – Bakkhalar

Bakkhalar Kitap Kapağı Bakkhalar
Euripides
Mitos Boyut Yayınları
104

Bakkhalar, Medeia ile birlikte Euripides'in başyapıtlarından biri. 'Bakkhalar', Tanrı Bakkhos'un çevresindeki esrik, çılgın kadınlar alayı anlamına geliyor. Dionüsos kendisini tanrı olarak kabul etmeyen Thebai'ın genç kralı Pentheus'u ve kralın annesi Agaue'yi çok ağır biçimde cezalandırır. Agaue, oğlunu bir aslan yavrusu sanıp öldürür. Kafasını kesip kargısının ucuna geçirerek Thebai'e koşar. Avını sevinçle sahnedekilere gösterir. Babası Kadmos'un uyarıcı sorularıyla bilinci yavaş yavaş açılır, acı gerçeği görür. Bu sahne, sadec Eski Yunan'ın değil dünya tiyatrosunun doruklarından biridir.

Euripides – Medeia

Medeia Kitap Kapağı Medeia
Euripides

Ahmet Hamdi Tanpınar tarafından çevrilerek 1943 yılında Maarif Matbaasında basılmış. Girişinde, aşağıda aktardığım özeti yer alıyor. Bu gün için anlaşılması zor (nefreylemek gibi) kelimeleri son not olarak epub kitaba arkasına ekledim.

Iason, beraberinde Medeia olduğu halde geldiği Korinthos’ta buranın kıralı Kreon’un kızı Glauke ile nişanlanır. Kreon tarafından nefyedilmek üzere olan Medeia, Korinkhos’ta daha bir gün kalmak için müsaade ister ve buna nail olur. Bu lûtfa teşekkür makamında olmak üzere çocuklariyle Glauke’ye hediye olarak bir elbise ile bir altın taç gönderir. Yeni gelin bu hediyeleri kullandığı için hayatını kaybeder ve Kreon kızını kucakladığı için o da beraberce ölür. Medeia kendi çocuklarını öldürür ve Güneş’ten aldığı ejderhalar koşulu bir araba üstünde Atina’ya gider ve orada Pandion’un oğlu Aigeus ile evlenir.

Moliere – Hastalık Hastası

Hastalık Hastası Kitap Kapağı Hastalık Hastası
Moliere
Oda Yayınları
110

Klasisizmin temsilcilerinden olan Moliêre, Fransız edebiyatının en büyük komedi yazarıdır.

Oyunları bir çok dile çevrilmiş, dünyanın çeşitli ülkerinde defalarca oynanmıştır.

Hastalık Hastası isimli komedisinde yazar; varsıl bir "kuruntu hastası" nın saflık ve budalalığının sömürülmesi konusunu işliyor.