Oscar Wilde – Sosyalizm ve İnsan Ruhu
Sosyoloji / 11 Ocak 2017

Kitap Adı: Sosyalizm ve İnsan Ruhu Yazar: Oscar Wilde Yayıncı: Metis Yayınları Sayfa Sayısı: 136 “Sosyalizmin tesisinden elde edilecek en büyük kazanç, bizleri o pek sıkıcı şeyden, başkaları için yaşama zorunluluğundan kurtarması olacaktır.” Oscar Wilde’ın bu açılış cümlesi, toplumsallığa değil de bireyselliğe vurgu yapan bir sosyalizm anlayışına karşılık geliyor. Kalabalıkların inanç ve değer yargılarının çoğu zaman mutlakiyetçi otoriteye yol açtığını çok erken bir tarihte görmüş olan Wilde, geleneksel ahlakçılıklara, din temelli hayır kurumlarına karşı çıkar, belirleyici olanın insanın hayırseverliğe muhtaç olma durumundan kurtulması olduğunu vurgular. Öyle bir kurtuluş ki, sömürüyü ortadan kaldırarak insanlara kendi hayatlarını zenginleştirmede eşit imkanlar yaratsın, böylece bir insanın başka bir insana acımasının, yardım etmeye çalışmasının, ama bir türlü gerçekten yardım edememesinin bütün manevi yükünü de ortadan kaldırsın. İnsanın gerçek özgürlüğü de burada yatmaktadır. Sosyalizm ve İnsan Ruhu’nu Roll Dergisi 2000 yılında, Fatih Özgüven’in çevirisiyle ve başka yazarlardan alıntılarla yayımlamıştı. Aradan geçen yıllara rağmen metnin ve derginin katkısı olan alıntıların bugün de son derece güncel olduğunu düşündüğümüz için Roll edisyonunu aynen yayımlıyoruz.

Charles Wright Mills – Toplumbilimsel Düşün
Sosyoloji / 10 Ocak 2017

Kitap Adı: Toplumbilimsel Düşün Yazar: Charles Wright Mills Yayıncı: Der Yayınları Sayfa Sayısı: 374 Marx, “İnsanoğlu, Tarih’in onu önüne getirip koyduğu sorunları çözümler” diyordu. Toplumbilim, belki bu nedenle, 19. Yüzyılda ve Fransa’da bir bilim alanı olarak ortaya çıkıp gelişmeye başladı. Simmel’in Spengler’in, Hegel’in sosyal felsefe geleneğinden ayrılıp toplumbilim olma süreci Fransa’daki bu başlangıçtan az sonra, 1892 yılında Şikago Üniversitesinde toplumbilim bölümünü açan, Almanya’da doktora yapıp ülkeye dönen Amerikan Toplumbiliminin kurucu kuşağınca gerçekleştirildi. 1932’de New York Üniversitesinde de bu bölüm açıldığında ise “piyasanın projeleri ile iş yapan yeni bir toplumbilim anlayışı baskın duruma geçmeye başladı. Aynı yıl Amerika’daki bu değişimi gelip gören Karl Mannheim, “Artik toplumbilimci değil, toplumbilim teknisyeni olacaksınız” diye yazdı. 1948, 1950’lerin ve Mc Carthy’ciliğin zor yıllarında ise bu baskın anlayışa yönelik eleştiriler de başlamıştı. Ama bunları yazanlar çok küçük bir azınlıktı. C. Wright Mills, H. Swados, E. Goffman ve yakınları olan toplumbilimciler bu direnmenin öncüleri idi. Millls’in Toplumbilimsel Düşün (Sociological Imagination) kitabı bu başkaldırının en yetkin metni oldu.

Jared Diamond – Seks Neden Keyiflidir?
Sosyoloji / 7 Ocak 2017

Kitap Adı: Seks Neden Keyiflidir?: İnsanın Cinsel Evrimi Yazar: Jared Diamond Yayıncı: Varlık Yayınları Sayfa Sayısı: 159 Biz insanlara, birçok hayvanın cinsel yaşamı garip görünür. Oysa cinsel yaşamı garip olan asıl bizleriz. Neden mi? Gözden uzak çiftleşen tek tür biziz. Dahası, istediğimiz zaman, hatta döllenmenin olanaksız olduğu dönemlerde bile çiftleşiriz. İnsan dişisi döllenmeye elverişli olduğu dönemi tam olarak bilmez, bilse de diğer dişi memeliler gibi bunu renk değiştirerek, koku salgılayarak ve sesler çıkararak ilan etmez. Cinselliğimiz, en yakın atalarımız olan insansı maymunlardan neden bu kadar farklı? Neden memeliler arasında bir tek insan dişisi menopoza girer? Neden insan erkeği, hamile bıraktığı dişinin yanında kalıp genlerini taşıyan yavrularının yetiştirilmesine (genelde) yardımcı olur? Fizyoloji ve evrimsel biyoloji dallarında uzman, ödüller kazanmış bir yazar olan Jared Diamond, cinsel açıdan bizi atalarımızdan bunca farklı kılan evrimsel etkenleri araştırıyor ve insan konumuna erişmemizde, büyük beyinlerimiz ve dik durabilen gövdemiz kadar cinselliğimizin de hayati önem taşıdığını çarpıcı örnekler vererek açıklıyor.

Emile Durkheim – Dini Hayatın İlkel Biçimleri
Sosyoloji / 2 Ocak 2017

Kitap Adı: Dini Hayatın İlkel Biçimleri Yazar: Emile Durkheim Yayıncı: Ataç Yayınları Sayfa Sayısı: 530 Bu kitapta, bugün bilinen en basit, en ilkel dini ve onun esaslarını keşfetmek ve analiz etmek hedeflenmiştir. Bir dini sistem, şu iki koşulu yerine getirdiğinde onun gözlemlenebilir en ilkel din olduğu söylenebilir. Birincisi, bu dini sistemin organizasyonlarının basitliği başka hiçbir toplumda bulunmayan bir şekilde olması; ikincisi, bu dini sistemin kendisinden önceki başka bir dinden herhangi bir unsur alınmaksızın açıklanabilir olması gerekir.

Sigmund Freud – Dinin Kökenleri
Psikoloji , Sosyoloji / 5 Aralık 2016

Kitap Adı: Dinin Kökenleri Yazar: Sigmund Freud Yayıncı: Öteki Yayınları Dinin Kökenleri, Freud’un dinsel inanç konusundaki görüşlerinin ayrıntılı bir anlatısını sunmaktadır. Freud, dinin bilinçdışı ve ilkel yönlerinin altını çizerek, din ile ilkel toplumların, çocukların ve nevrotiklerin zihinsel yaşamları arasında koşutluklar kurmaktadır. Freud’un en iyi yazılmış yapıtı olarak gördüğü Totem ve Tabu totemcilik, dışevlilik ve tabunun yanı sıra batıl inanç, ruhların varlığına inanma ve büyü gibi ilkel adetlerle inançları incelemekte ve bunları nevrozun ruhçözümsel incelemesiyle çocukların gelişmesi açılarından tartışmaktadır. Tanrı Baba ve Hıristiyan Komünyonu kavramları Freud’un görüşüne göre “ilkel topluluğun ilk babası” kavramından ve bu babanın kurban sunulan bir totem haline getirilişinden türemiştir. Freud’un din üzerine son çalışması olan Musa ve Tektanrıcılık, bireysel ruhbilimin bir ulusal grupla onun dinine geniş ölçüde ve ustaca uygulanmasıdır. Tarihsel ve dinsel hakikatlerin ortaya konması ve bunların çarpıtılarak geleneğe dönüştürülmesi süreçleri anlatılmış, böylece Musa’nın ve tektanrılı dinin kutsal kitaplarındaki betimlemelerde bulunan eksiklikler ortaya çıkarılmıştır.

Maksim Gorki – Küçük Burjuva İdeolojisinin Eleştirisi
Sosyoloji / 5 Aralık 2016

Kitap Adı: Küçük Burjuva İdeolojisinin Eleştirisi Yazar: Maksim Gorki Yayıncı: Ortam Yayınları Artık günümüzde “küçük burjuva”nın ne olup, ne olmadığını bilmeyen kalmamıştır. Ne var ki, bir büyük ustanın: “ölümü, hiç kimse kendisi için düşünmez” demesi gibi, küçük burjuvalığı da, küçük burjuvalar dahi kabul etmemektedir. Dememiz o ki, küçük burjuva ideoloji ve eyleminin sürdürülmesi ayrı ayrı şeylerdir. Karşı çıktığımız, burjuva tutum ve tavırlarıdır. “Küçük Burjuva İdeolojisinin Eleştirisi” toplumsal mücadeleye inanan ve gönül verenlerin başucu kitabıdır.

Ruth A. Wallance – Çağdaş Sosyoloji Kuramları
Sosyoloji / 25 Kasım 2016

Kitap Adı: Çağdaş Sosyoloji Kuramları Yazar: Ruth A. Wallance Yayıncı: DoğuBatı Yayıncılık İnsanlar genel olarak kuram okumaya pek hevesli değillerdir. Onu okullar, fabrikalar ve banliyöler ile seçimler, düğünler, grevler, oyunlar ve futbol maçlarından muteşekkil ‘gerçek dünya’nın üstünde serbestçe yüzen bir bilmeceler öbeği gibi. yalnız birbirleri ile ilişkili soyut anlatımlar gibi görürler. Bu bir yanılgıdır. Ûnlü iktisatçı Keynes’in isabetle soyledigi gibi; fikirler, dogru da olsa, yanlış da olsa, genel olarak zannedildiginden daha kuvvetlidir. Hatta gerçekte, dünya daha ziyade bunlar tarafından idare edilmektedir. lnsanlar birçok eylemlerinin arkasında kuramların yattığını fark etmezler, ama boyledir. Neticede kimse entelektüel etkilerden muaf olamaz. Bu zaviyeden bakıldığında sosyoloji kuramları da çalışma ve aile, güç, özgürlük ve otorite dünyası ile ilgili olmayan biçimsel, boş kutular içeren hayali bir dünyadan oluşmaz. Aksine, bizim bu dünyayı nasıl gördüğümüz, nasıl anladığımız ve açıkladığımız, aynı zamanda içinde nasıl hareket ettigimiz ve böylece. onun ne şekil aldığı ile yakından ilgilidir. Sosyologlar ‘sosyoloji yaparken’. konularına soğuk ve zihinleri boş olarak yaklaşmazlar. Konuları ister insanların ölümle ilgili davranışları, ister günümüz toplumunun bütün gelişimi ve muhtemel geleceği olsun, incelemekte oldukları olaylara nesnel bir açıdan bakarlar. Somut verilerle çalışır ve elde ettikleri sonuçları sistemli bir şekilde ortaya koyarlar. Bu kitap sosyoloji kuramını bugün uygulanmakta olduğu şekliyle tartışmakta…

John R. Searle – Zihin, Dil, Toplum
Dilbilim , Sosyoloji / 25 Kasım 2016

Kitap Adı: Zihin, Dil, Toplum Yazar: John R. Searle Yayıncı: Litera Yayıncılık Temel metafizik: Gerçeklik ve Doğruluk   Evrenle nasıl uyum sağlarız: Biyolojik bir görüngü olarak zihin   Zihnin özü: Bilinç ve yapısı   Bilinç nasıl çalışır: Niyetlilik   Toplumsal evrenin yapısı: Zihin Nesnel bir toplumsal gerçekliği nasıl yaratır?   Dil nasıl işler: Bir insan edimi türü olarak söz söyleme   Anlam ve iletişim   Kurucu kurallar ve sembolizm   Felsefeye giriş   Ateizmin ötesi   Bilincin üç özelliği   Bilincin işlevi   Kuşkuculuk, bilgi ve gerçeklik   Bilinç alanı ve bağlama problemi   Aydınlanma Vizyonu: Gerçeklik ve akledilirliği   Realizme dört meydan okuyuş

David S. Kidder & Noah D. Oppenheim – Entelektüelin Kutsal Kitabı: Modern Kültür
Kültür , Sosyoloji / 23 Kasım 2016

Kitap Adı: Entelektüelin Kutsal Kitabı: Modern Kültür Yazar: David S. Kidder & Noah D. Oppenheim Entelektüelin Kutsal Kitabı ve Entelektüelin Kutsal Kitabı: Biyografiler’in kısa sürede büyük ilgi görmesi, bu önemli serinin üçüncü kitabının hazırlanmasına olanak sağladı. Entelektüelin Kutsal Kitabı: Modern Kültür’de yazarlar, çağdaş kültürün büyüleyici dünyasını inceleyerek bugünkü dünyayı anlamamızı sağlayacak temel konuları kapsayan 365 günlük okuma sunuyorlar. Yaşamımızı yönlendiren edebi eserlere, müziğe, filmlere, önemli kişilere, eğilimlere, sportif veya popüler olaylara değinerek entelektüel susuzluğumuzu gideriyorlar. Hafızanızı tazelemek veya arkadaşlarınızı şaşırtmak için Susam Sokağı’ndan Star Wars’a, Aretha Franklin’den Pelé’ye, feminizmden postmodernizme kadar birçok farklı konuya değinen bu kitaptan daha kolay ya da daha eğlenceli bir yol yok. Birçok detay bilgiyi ezbere bilen biri, popüler kültür sevdalısı ya da hevesli bir okuyucu olup olmaman fark etmez. Bu kitapla çağdaş kültürün sınırlarında yapacağın yolculuk sayesinde bilgilerini perçinleyeceksin.

Valerie Solanas – Erkek Doğrama Cemiyeti Manifestosu
Siyasi , Sosyoloji / 22 Kasım 2016

Kitap Adı: Erkek Doğrama Cemiyeti Manifestosu Yazar: Valerie Solanas Yayıncı: Olympia Yayınevi Erkek Doğrama Cemiyeti Manifestosu (SCUM Manifesto)’nu politik bir metin olarak değil, bir sanat eseri, o yılların Amerikan toplumunun ve kültürünün acımasız bir eleştirisi olarak okumak gerekir. Kaleme aldığı manifesto kadar “Andy Warhol’u vuran kadın” olarak da tanınan Valerie Solanas, küçüklüğünden itibaren patriyarka karşısında yaşadığı her şeyden politik sonuçlar çıkartmış ve Manifesto’da ifade etmiş.Aile, baba, akıl hastalığı ve cinsellikle ilgili yazdıklarında bu açıkça görülür. Kadınların yaradılıştan noksan, zayıf ve aşağı oldukları asırlardır iddia edilir. Valerie bunu eğlenceli bir biçimde ters yüz etmiş ve doğal, bilimsel! politik sonuçlarına götürmüş; eğer bir cins eksikse, bu eril olandır ve öyleyse onların bertaraf edilmeleri gerekir. Bu manifestonun “kadın erkek çoğumuzun, kadın kalbinde yattığına inanmak istemediğimiz bir intikam ateşini dillendirdiği” söylenir. Katılıyoruz…

Jack London – Demir Ökçe
Siyasi , Sosyoloji / 19 Kasım 2016

Kitap Adı: Demir Ökçe Yazar: Jack London Yayıncı: Bordo Siyah Yayınları Günümüzde Jack London, daha çok Vahşetin Çağrısı, Beyaz Dış, Deniz Kurdu romanları ve macera öyküleriyle hatırlanır. Ancak London’ın, bir maceracı olmanın yanı sıra, sosyal ve politik olaylarla da yakından ilgilendiği bilinmektedir. Demir Okçe, didaktik bir roman. 20. yüzyılın başında, sosyalizmin kavram ve görüşlerini Platon diyalogları tekniğini hatırlatan bir yoldan “öğretiyor”. Öte yandan metin, yazılısından yaklaşık 20-30 yıl sonra Avrupa’da ete-kemiğe bürünen faşizmin de “ayak seslerini” duyuruyor okura. Sosyalist Ernest Everhard’ın eşi Avis, olayları, geçmişe bakan bir tanık gözüyle anlatıyor; onun varlığı, aynca romanın duygusal boyutunu da tamamlıyor. Metne ‘sözde’ 2700’lu yıllarda “eklenmiş” dipnotlar, romanı bilimkurgu türüne de yaklaştırıyor. Demir Okçe: Bir dönemin tanıklığı.

M. Albert & N. Chomsky & E. S. Herman – Postmodernizm ve Sol
Siyasi , Sosyoloji / 18 Kasım 2016

Kitap Adı: Postmodernizm ve Sol Yazar: M. Albert & N. Chomsky & E. S. Herman Yayıncı: BGST Yayınları Postmodernistleri ciddiye alacaksak, özgürlükçü bir topulm hedefleyen solun dünyayı anlamak ve değiştirmek için rasyonel analizlerden umudu kesmesi gerekir. Bunun alternatifi ise, solun hem bilimsel faaliyete önemli ölçüde etkili olan cinsiyetçi, ırkçı, sınıfçı ve sömürgeci önyargılarla mücadele etmesi, hem de bilimsel faaliyeti ve rasyonaliteyi sahiplenmesidir.

O Yaz – 2013 Yazına Kurmaca Bir Katkı
Siyasi , Sosyoloji / 16 Kasım 2016

Kitap Adı: O Yaz – 2013 Yazına Kurmaca Bir Katkı Yazar: Derleme Yayıncı: altKitap Yayınevi ‘O Yaz’ın ilk günlerinde Gezi Parkı’nda başlayan ve ardından tüm Türkiye’ye yayılan özgürlük mücadelesi, belki de Cumhuriyet tarihinin en geniş kapsamlı sivil itaatsizlik eylemlerinden biri. Toplumun, kategorilere ayrılmayı reddederek, kendi rengiyle ve duruşuyla, özgür olmak istediğini haykırdığı anlamlı, insanî ve duygusal bir hareket. Bu eylemin enerjisi, ruhu, duygusu birçok insana farklı anlamlarda ulaştı, onları dürterek uyandırdı. Biraz uyku sersemi, biraz huysuz, biraz haksızlığa uğramışlığın acısıyla insanlar sokaklara döküldü. O günlerde bir şeyler oldu. Dipte, çok altta bir şeyler tetiklendi. Korku duvarı aşıldı ve cesaret yüreklere düştü bir kere. Hakkında çok yazılıp çizilen bu süreç henüz sonlanmadı. Düşünceler ve analizler zamanla, demlendikçe olgunlaşıyor. Zaman geçiyor, cevaplanmayan sorular çoğalıyor. Olaylar tarihe not düşülüyor fakat hesaplaşma gerçekleşmiyor. Duygular ise uçucu ve değişken; zaman onların aleyhine işleyebiliyor. Bizler, altKitap olarak mekanının çok ötesine geçen Gezi ruhunu, anın da ötesine taşımak için edebiyat, fotoğraf ve güncel sanat gibi farklı ifade yollarını barındıran bir derleme yapmayı istedik. Gezi direnişinin toplumsal olduğu kadar bireysel, tarihi olduğu kadar “an”a dair olduğunu da fark etmek; büyük resim kadar küçük resmi de görmek üzere yola çıktık. Gezi’ye dair, Gezi’de geçen, Gezi’yi yansıtan, kısacası bir şekilde…